महाराष्ट्र

Maharashtra महाराष्ट्र

1) महाराष्ट्रला सहा राज्ये आणि एक केंद्रशासित प्रदेश याची सीमा लागून आहे पूर्वेस छत्तीसगड अग्नीस तेलंगणा व दक्षिणेस कर्नाटक व गोवा तर वायव्य गुजरात व दादर नगर हवेली तर उत्तरेस मध्यप्रदेशच्या सीमा लागलेले आहे . महाराष्ट्राच्या पश्चिमेस अरबी समुद्राची नैसर्गिक सीमा आहे.

2) महाराष्ट्रातील 20 जिल्ह्याची सीमा 6 राज्ये व एक केंद्रशासित प्रदेशात सोबत लागून आहे.

★ मध्यप्रदेश-: 8 जिल्हे

नंदुरबार ,धुळे ,जळगाव ,बुलढाणा ,अमरावती, नागपूर,
भंडारा, गोंदिया

★ कर्नाटक-: 7 जिल्हे

सिंधुदुर्ग ,कोल्हापूर, सांगली, सोलापूर ,उस्मानाबाद ,लातूर,
नांदेड

★ गुजरात -: 4 जिल्हे

पालघर, नाशिक ,धुळे ,नंदुरबार,

★ तेलंगणा -: 4 जिल्हे

नांदेड ,यवतमाळ ,चंद्रपूर ,गडचिरोली,

★ छत्तीसगड-: 2 जिल्हे

गोंदिया ,गडचिरोली,

★ गोवा-: 1 जिल्हे

सिंधुदुर्ग

★ अरबी समुद्रास 7 जिल्ह्याच्या सीमा लागून आहेत.

पालघर ,ठाणे ,मुंबई शहर, मुंबई उपनगर ,सिंधुदुर्ग ,रायगड रत्नागिरी

★ पालघरला गुजरात ,दादर -नगर हवेली व अरबी समुद्र यांची सीमा तर सिंधुदुर्गला, कर्नाटक ,गोवा व अरबी समुद्राची सीमा लागलेले आहे.

3) दोन राज्यांना सीमा लागणारे जिल्हे


1) सिंधुदुर्ग      -      गोवा व कर्नाटक
2) नांदेड         -      कर्नाटक व तेलंगाना
3) गडचिरोली  -      तेलंगणा व छत्तीसगड
4) गोंदिया       -      छत्तीसगड व मध्यप्रदेश
5) धुळे           -       मध्यप्रदेश व गुजरात
6) नंदुरबार     -       मध्यप्रदेश व गुजरात

★  पालघर जिल्ह्याला गुजरात हे एक राज्य व दादर नगर हवेली या केंद्रशासित प्रदेशाची सीमा लागून आहे.

★ वरील प्रमाणे एकूण 25 जिल्ह्यांना इतर राज्यांची सीमा/अरबी समुद्राचा किनारा लागला आहे. उर्वरित 11 जिल्ह्यांना राज्य व सागरी किनारा लागलेला नाही.

1) अकोला            अमरावती, वाशिम ,बुलढाणा

2) वर्धा                  चंद्रपूर ,यवतमाळ ,अमरावती ,नागपूर

3) वाशीम              अमरावती ,यवतमाळ ,हिंगोली ,
                             बुलढाणा ,अकोला

4) हिंगोली             वाशीम,यवतमाळ,नांदेड,परभणी,
                             जालना, बुलढाणा

5) परभणी             हिंगोली ,नांदेड ,लातूर, बीड ,जालना

6) बीड                  परभणी,लातूर,उस्मानाबाद,नगर,
                             औरंगाबाद, जालना 

7) जालना              बुलढाणा,हिंगोली,परभणी,बीड,
                             औरंगाबाद,जळगाव

8) औरंगाबाद          जालना ,बीड ,नगर, नाशिक ,जळगाव

9) अहमदनगर        औरंगाबाद, बीड, उस्मानाबाद,
                              सोलापूर,पुणे ,ठाणे ,नाशिक   

10) पुणे                 अहमदनगर ,सोलापूर ,सातारा,
                              रायगड ,ठाणे

11) सातारा            पुणे ,सोलापूर, सांगली,
                              रत्नागिरी, रायगड

★ प्रशासकीय विभाग

प्रशासकीय विभाग      मोठा जिल्हा     लहान जिल्हा

1) औरंगाबाद                बीड                हिंगोली
2)  पुणे।                       पुणे                 कोल्हापूर
3)  नाशिक                   अहमदनगर      नंदुरबार
4)  नागपूर                    गडचिरोली       भंडारा
5)  अमरावती               यवतमाळ         वाशिम
6)  कोकण                   रत्नागिरी          मुंबई शहर

★ महाराष्ट्र क्षेत्रफळानुसार जिल्हे

A) मोठा जिल्हे
 
    1) अहमदनगर
    2) पुणे
    3) नाशिक
    4) सोलापुर
    5) गडचिरोली

B) लहान जिल्हे
 
     1) मुंबई शहर
     2) मुंबई उपनगर
     3) भंडारा
     4) ठाणे
     5) हिंगोली

★ महाराष्ट्र एकूण क्षेत्रफळ  3,07,713 km

★ महाराष्ट्राचे एकूण क्षेत्रफळ 9.7% भारताच्या क्षेत्रफळाच्या  आहे

 Must Read (नक्की वाचा)
महाराष्ट्रची प्राकृतिक रचना कोकण

Post a Comment

please do not enter any spam link in the comment box

Previous Post Next Post